آيا مي توانم بعد از 35 سالگي باردار شوم؟
امروزه بسياري از متخصصين مراقبت هاي بارداري، خطرات دوران بارداري را با وضعيت سلامت مادر قضاوت مي كنند. سابقه پزشكي قبلي، شاخص ترين نشانه سلامتي يك زن در دوران بارداري است. براي مثال احتمال آنكه يك زن 39 ساله سالم دچار مشكلات ناشي از بارداري شود، كمتر از زني بيست ساله است كه از يك بيماري مزمن مانند ديابت رنج مي برد. سلامتي و تناسب يك زن بيشتر از سن او بر بارداري تاثير گذار است.
اغلب زناني كه در سي يا چهل سالگي باردار مي شوند از سلامت خوبي برخوردارند. زني كه وضعيت جسماني مناسبي دارد و به طور منظم ورزش مي كند، مي تواند به آساني زني كه بسيار جوانتر است، بارداري را پشت سر بگذارد. البته زناني كه بيش از 40 سال سن دارند و اولين بارداري خود را تجربه مي كنند نسبت به زناني با همين سن كه قبلا زايمان كرده اند بيشتر دچار مشكل مي شوند. ولي اكثر زنان سالم، زايمان بدون خطري خواهند داشت.
آيا سن مادر در باروري تاثير دارد؟
بزرگترين مانع بارداري كه ممكن است براي خانمهاي بالاي 35 سال پيش بيايد، احتمال حامله نشدن آنهاست. بيشترين شانس باروري در سنين 20 تا 24 سال است؛ در سنين 35 تا 39 سالگي اين احتمال به حدود يك چهارم تقليل مي يابد؛ و در 40 تا 45 سال باروري فرد 95 درصد كمتر از دهه سوم زندگي اش خواهد بود. بنابراين اگر بيش از 35 سال سن داريد و 6 ماه است كه اقدام به بارداري كرده ايد، در صورت حامله نشدن فرصت را از دست ندهيد و حتما به متخصصين زنان و زايمان يا مراكز ناباروري مراجعه نمائيد.
آيا سن پدر نيز موثر است؟
اگر در سنين ميانسالي باشيد، احتمالا همسرتان نيز در همين گروه سني قرار دارد. البته تعيين اين مساله كه سن پدر چقدر بر بارداري تاثير گذار است، آسان نيست. بعضي تحقيقات نشان داده اند كه مردان 55 ساله و مسن تر به احتمال بيشتري صاحب فرزنداني مبتلا به سندرم داون مي شوند ولي اين احتمال آنقدر زياد نيست كه جاي نگراني داشته باشد. برخي كارشناسان پيشنهاد مي كنند كه بهتر است مردان پيش از 40 سالگي پدر شوند؛ البته اين يك ديدگاه محافظه كارانه است و همه با آن موافق نيستند. پيش از اظهار نظر قطعي در مورد سن پدر و تاثير آن بر بارداري، داده ها و تحقيقات بيشتري مورد نياز است.
احتمال بروز چه مشكلاتي در دوران حاملگي بيشتر است؟
برخي مشكلات وابسته به سن هستند و خطر بروز آنها با افزايش سن بيشتر مي شود مانند فشار خون بالا، ديابت و جفت سرراهي (زماني كه جفت در قسمت پايين رحم جايگزين شده و قسمتي يا تمام دهانه رحم را پوشانده است). ممكن است از نظر علايم و نشانه هاي ديابت بارداري يا فشار خون بالا، تحت مراقبت بيشتري قرار داشته باشيد. بروز هر يك از آنها در طي بارداري دردسر ساز است ولي با مراقبت هاي مناسب پزشكي، معمولا مي توان با هر دو به خوبي كنار آمد. ممكن است ندانيد دچار اين مشكلات هستيد مگر آنكه به طور منظم به ملاقات پزشك خود برويد. هر يك از اين اختلالات مي توانند باعث ايجاد مشكل جدي در دوران بارداري شوند و بايد بخوبي تحت كنترل درآيند.
به اين دليل كه اختلالات كروموزومي يكي از شايعترين علل سقط است، احتمال وقوع سقط با افزايش سن بيشتر مي شود. احتمال دوقلوزايي نيز در زنان ميانسال بيشتر است. بعلاوه بسياري از مطالعات نشان داده است كه نياز به زايمان با روش جراحي سزارين در خانمهاي باردار بالاي 35 سال بيشتر است شايد به اين دليل كه دردهاي زايماني و زايمان ممكن است بيشتر طول بكشد و يا چون زنان ميانسال اغلب كودكان بزرگ جثه اي دارند. پس از زايمان نيز ممكن است رحم به سرعت رحم يك زن جوان منقبض نشده و خونريزي پس از زايمان بيشتر و طولاني تر باشد.
چه خطراتي فرزندمان را تهديد مي كند و چه بايد بكنم؟
مشكل ديگري كه با افزايش سن رخ مي دهد افزايش احتمال اختلالات كروموزومي و ژنتيك است. براي مثال خطر سندرم داون از يك نوزاد در 385 نوزاد متولد از مادر 30 ساله به يك نوزاد از 109 مادر 40 ساله مي رسد. مشاوره ژنتيك اقدامي عاقلانه است اما اگر بالاي 40 سال داريد انجام مشاوره ژنتيك قويا توصيه مي شود. در مشاوره ژنتيك پدر و مادر و متخصصيني حضور مي يابند كه زمينه تخصص آنها بررسي مشكلات همراه با بروز و يا خطر بروز نوعي اختلال ژنتيكي است. در مشاوره ژنتيك اطلاعات موجود درباره ژنتيك انسان در مورد يك زوج بخصوص بكار گرفته مي شوند. اين اطلاعات تفسير مي شوند تا زوج بتوانند آن را درك كنند و بر اساس آن در مورد بچه دار شدن، تصميم گيري كنند. شايد هم لازم باشد برخي تستهاي بخصوص مانند آمنيوسنتز يا نمونه برداري از پرزهاي جفتي را در دوران بارداري و بمنظور ارزيابي سلامت جنين انجام دهيد.
چگونه مي توانم در اين سن بارداري راحتتري را بگذرانم؟
با توجه به بالا بودن سن تان ممكن است وزن بيشتري اضافه كنيد، خطوط كشش پوستي در مكانهايي ظاهر شوند كه قبلا وجود نداشته اند، سينه هايتان آويزان تر شوند و احساس كنيد كه قدرت عضلاني خود را از دست داده ايد. در تمام اين موارد دقت به روش زندگي، تغذيه و ورزش مناسب مي تواند بسيار كمك كننده باشد.
به دليل صرف انرژي و زمان بيشتر خستگي و ضعف يكي از بزرگ ترين مشكلات شما خواهد بود. اين وضعيت يكي از شايعترين مشكلات زنان باردار است. استراحت براي سلامتي خودتان و جنين ضروري است. از هر فرصتي براي استراحت يا خواب مختصر استفاده كنيد. مسئوليت هاي جديد يا كارهاي بيشتري بر عهده نگيريد. در شغل خود، داوطلب انجام پروژه هاي بزرگ نشويد. به دليل شرايط جديدتان مي توانيد به درخواستهاي ديگران "نه" بگوئيد.
فعاليت بدني با شدت متوسط به افزايش سطح انرژي شما كمك مي كند و ممكن است برخي ناراحتي ها را از بين ببرد يا تخفيف دهد. با اين حال پيش از آغاز هر برنامه ورزشي، در مورد آن با پزشك خود صحبت كنيد.
تنش هاي روحي نيز مي توانند مشكل آفرين باشند. براي كاهش تنش هاي روحي مي توانيد ورزش كنيد، غذاهاي سالم بخوريد و به اندازه كافي استراحت كنيد. براي خودتان وقت صرف كنيد و در مجموع تمركز بيشتري بر ملزومات يك بارداري سالم و بي خطر و آنچه كه هر خانم باردار بايد در نظر بگيريد، داشته باشيد: يعني مراقبتهاي دوران باردراي را بسيار جدي بگيريد، تغذيه مناسب، فعاليت جسماني مطلوب، آمادگي روحي و اقتصادي لازم براي مراقبت و سرپرستي كودك تا 18 سال آينده!